عنوان پايان‌نامه دکتری: بررسي وضع موجود و ارائه طرح پيشنهادي تأسيس شبکۀ اطلاع‌رساني براي کتابخانه‌هاي عمومي درجه يک سراسر ايران

تهيه کننده: نشانه پاکدامن     سال تحصيلي: 1383-1382

چکيده: با توجه به اهميت وجودي کتابخانه‌هاي عمومي و ارائه خدمات اطلاع‌رساني در اين کتابخانه‌ها، برقراري ارتباط فعال بين اين کتابخانه‌ها و استفاده از شبکه اطلاع‌رساني باعث ارتقاء کيفي و کمي سطح خدمات اطلاع‌رساني در اين کتابخانه‌ها خواهد شد. تحقيق حاضر نيز با توجه به اين اهميت تلاش مي‌کند تا ضمن بررسي زير‌ساخت اطلاعاتي کتابخانه‌هاي مورد بررسي، پيشنهاداتي براي توسعه و تقويت و ايجاد ارتباط فعال و متقابل ميان آنها ارائه نمايد. اين تحقيق از سه بخش تشکيل شده است. بخش اول به مسايل نظري و بنيادهاي مفهومي شبکه و شبکه سازي مي‌پردازد و نکاتي را پيرامون اهداف و عملکردهاي شبکه، وظايف و نقش اين‌گونه شبکه‌ها در جهت اشتراک منابع، پيش‌نيازهاي ايجاد شبکه و ريخت‌شناسي شبکه را مطرح مي‌کند. بخش دوم تحقيق به مطالعۀ وضعيت کنوني کتابخانه‌هاي عمومي جامعۀ مورد بررسي و تجزيه تحليل قرار مي‌گيرد. نتايج حاصل نشان داد که اکثريت کتابخانه‌ها از لحاظ نيروي انساني متخصص، مجموعه سازي مناسب و کافي، تجهيزات و منابع مناسبي برخوردار نيستند. بخش سوم تحقيق نيز تلاش مي‌کند تا براي بهبود وضعيت کتابخانه‌ها و ايجاد ارتباط فعال و متقابل ميان آنها پيشنهاداتي را ارائه نمايد. بدين منظور طرح ايجاد شبکۀ اطلاع‌رساني در کتابخانه‌هاي مورد مطالعه با هدف اتوماسيون منابع و خدمات کتابخانه شامل فهرست نويسي ماشيني، ديجيتالي کردن منابع حائز اهميت، دسترسي به اينترنت، اشتراک پايگاه‌هاي اطلاعاتي از جمله کتاب و نشريات و ساير منابع اطلاعاتي مورد نياز جامعۀ مراجعه کننده به کتابخانه پيشنهاد مي‌شود. اين طرح با توجه به امکانات و محدوديت‌هاي موجود در کتابخانه هاي مورد بررسي، داراي ريخت‌شناسي آميخته است. بدين ترتيب که برخي از فعاليت‌هاي شبکه مانند فهرست نويسي و رده‌بندي، فراهم آوري منابع، خدمات تحويل مدرک، آگاهي رساني جاري، تدوين استاندارد و آموزش از طريق هستۀ مرکزي شبکه و به صورت متمرکز انجام مي‌گيرد و برخي ديگر از خدمات مانند چکيده نويسي و نمايه‌سازي کتابخانه‌ها بايد به صورت غير‌متمرکز و با همکاري کتابخانه‌هاي مورد بررسي صورت گيرد